Latarnie morskie w Polsce – przewodnik po najpiękniejszych obiektach

Na polskim wybrzeżu Bałtyku działa 15 czynnych latarni morskich, a dwie kolejne utrzymują polskie stacje polarne w Arktyce i Antarktyce. Najpiękniejsze obiekty tego typu łączą historię, architekturę i widoki z wysokich wież. W tym przewodniku znajdziesz ich listę, praktyczne informacje o zwiedzaniu oraz dane techniczne.

Ile jest latarni morskich w Polsce?

Na polskim wybrzeżu Morza Bałtyckiego funkcjonuje obecnie 15 czynnych latarni morskich. Dwie kolejne znajdują się poza granicami kraju – na Spitsbergenie i w Antarktyce – i są utrzymywane przez polskie stacje badawcze. Nie każdy obiekt z wieżą i światłem to jednak latarnia morska w ujęciu nawigacyjnym.

Formalny status latarni morskiej mają tylko znaki oznaczone na mapach morskich wydawanych przez Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej. Ich charakterystyki światła, wysokości i zasięgi podaje m.in. Locja Bałtyku. Wybrzeże polskie 502. Światła staw i wież widokowych, na przykład sopockiej, pełnią funkcję pomocniczą, ale nie są latarniami w sensie nawigacyjnym.

Na polskim wybrzeżu Bałtyku działa 15 czynnych latarni morskich. Większość z nich udostępniono do zwiedzania, a z ich wież roztaczają się widoki na plaże, klify i porty.

Jak zaplanować zwiedzanie latarni morskich?

Większość latarni na polskim wybrzeżu udostępniono do zwiedzania. W sezonie letnim obiekty przyjmują turystów codziennie, a poza sezonem godziny bywają ograniczone. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualny grafik, ponieważ niektóre budowle bywają zamykane przy silnym wietrze lub w czasie remontu.

Które latarnie wybrać na początek?

Na pierwszy kontakt z tematem dobrze sprawdzają się obiekty położone w popularnych miejscowościach nadmorskich, gdzie łatwo znaleźć nocleg i dojazd. Wśród nich szczególnie polecane są:

• Świnoujście – najwyższa ceglana wieża z tarasem widokowym,
• Niechorze – klif i Park Miniatur Latarni Morskich w skali 1:10,
• Kołobrzeg – latarnia w centrum, przy ujściu Parsęty,
• Gąski – grube mury i granitowe schody.

Które latarnie nie są dostępne dla turystów?

Niektóre latarnie pełnią funkcję bezobsługową lub znajdują się na terenach zamkniętych. Latarnia Kikut stoi w Wolińskim Parku Narodowym i nie jest udostępniana. Zamknięta pozostaje też metalowa latarnia w Jastarni. Podobnie wygląda dostęp do Gdańska Portu Północnego, który leży w strefie przemysłowej portu.

Które polskie latarnie są najwyższe?

Najwyższą latarnią morską w Polsce jest obiekt w Świnoujściu. Jego wieża ma 64,8 m wysokości, a światło umieszczono na wysokości 65 m nad poziomem wody. To jednocześnie najwyższa ceglana latarnia na świecie. Na szczyt prowadzi 308 schodów, a bilet normalny kosztuje 9 zł, ulgowy 5 zł.

Drugie miejsce zajmuje nowoczesna latarnia Gdańsk Port Północny, uruchomiona w 1984 roku. Mierzy 64,3 m i wyróżnia się niebieską, czworokątną sylwetką. Obiekt ma windę, ale nie jest udostępniony do zwiedzania. Jego zasięg nominalny wynosi 25 mil morskich.

Trzecia pod względem wysokości jest latarnia w Gąskach. Wieża z 1878 roku ma 49,8 m, a u jej podstawy mury osiągają 2 m grubości. Na górę prowadzi 228 granitowych schodów. Bilet normalny kosztuje 8 zł, ulgowy 6 zł.

Wysokie obiekty znajdziesz też w Niechorzu (45 m) i Helu (41,5 m). Ta pierwsza stoi na 22-metrowym klifie i pełni funkcję stacji brzegowej systemu AIS-PL HELCOM. Z kolei helska latarnia oferuje widok na kilka sąsiednich obiektów jednocześnie. W budynku latarni w Niechorzu mieszkają latarnicy oraz emerytowani pracownicy Urzędu Morskiego w Szczecinie.

Czym wyróżniają się nietypowe latarnie morskie?

Polskie latarnie różnią się nie tylko wysokością, ale też materiałem i położeniem. Niektóre powstały z żeliwa, inne są metalowe, a jeszcze inne wkomponowano w budynki portowe. Do ciekawostek należy samoczynnie wymienna żarówka o mocy 1000 W w latarni Hel, która w razie przepalenia obraca się o 45 stopni.

Latarnia Stilo i metalowa konstrukcja

Latarnia Stilo znajduje się w pobliżu wsi Osetnik, na zalesionej wydmie około 900 m od brzegu. Zbudowano ją w 1906 roku z żeliwnych płyt, a na świecie są tylko trzy takie konstrukcje. Szesnastokątna wieża ma 33,4 m i jest pomalowana w czarny, biały i czerwony pas. Z dwóch galerii widokowych widać Bałtyk, lasy i Łebę.

Najniższa latarnia w Jastarni

Latarnia w Jastarni ma zaledwie 13,5 m wysokości. Powstała w 1949 roku i jest w całości wykonana z metalu. Biało-czerwone pasy sprawiają, że łatwo ją rozpoznać. Obiekt nie jest udostępniony do zwiedzania, ale można go zobaczyć z zewnątrz, spacerując po Mierzei Helskiej.

Latarnia w Ustce i światło na sopockiej wieży

W Ustce latarnię dobudowano do stacji pilotów z 1892 roku. Czerwona cegła, liczne gzymsy i ośmiokątna wieża nadają jej neogotycki charakter. Z kolei w Sopocie światło umieszczono na dawnej wieży widokowej z 1903 roku, która pierwotnie była kominem Zakładu Balneologicznego. Z punktu widzenia nawigacji nie jest to latarnia morska, ale stanowi ciekawą atrakcję.

Gdzie działają polskie latarnie poza Bałtykiem?

Latarnie polarne

Poza polskim wybrzeżem funkcjonują dwie latarnie utrzymywane przez stacje badawcze. Na Antarktyce działa Latarnia Arctowski przy Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego. Powstała w 1978 roku, ma 6 m wysokości, a jej światło umieszczono 20 m nad wodą. Na Spitsbergenie, w stacji Hornsund, od 2006 roku działa latarnia o charakterystyce izofazowej.

Nieczynne i historyczne obiekty

Na wybrzeżu można też zobaczyć latarnie wygaszone. Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port z 1894 roku przestała pełnić funkcję nawigacyjną w 1984 roku, ale jest otwarta od maja do września. Z jej tarasu 1 września 1939 roku padły strzały rozpoczynające II wojnę światową. W budynku można oglądać replikę kuli czasu, która służyła do nastawiania chronometrów z dokładnością do 1 sekundy na 200 lat. Historyczną wartość ma również bliza w Twierdzy Wisłoujście, której początki sięgają 1482 roku.