Rio de Janeiro Jezus – historia i ciekawostki o pomniku

Pomnik Chrystusa Zbawiciela w Rio de Janeiro, zwany po portugalsku Cristo Redentor, mierzy 38 metrów i stoi na szczycie góry Corcovado na wysokości 710 m n.p.m. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Brazylii i jedna z nowych siedmiu cudów świata. W artykule znajdziesz najważniejsze informacje o historii, budowie, wymiarach i zwiedzaniu tego monumentu.

Kiedy i dlaczego powstał pomnik Chrystusa Odkupiciela?

Pierwsza koncepcja wzniesienia monumentalnej rzeźby religijnej na szczycie Corcovado pojawiła się już w 1859 roku. Pomysł przedstawił ksiądz Pedro Maria Boss, ale nie zyskał wówczas akceptacji księżniczki Izabeli, która pełniła funkcję regentki Brazylii. Idea jednak przetrwała i powróciła kilkadziesiąt lat później.

Pierwsze pomysły i inicjatywa księdza Boss

Ksiądz Pedro Maria Boss widział w takim monumencie wyraz wiary oraz duchowej opieki nad miastem. Jego propozycja zakładała umieszczenie posągu Chrystusa na górze Corcovado, skąd rozciąga się widok na całe Rio de Janeiro. Pomysł został wtedy odłożony na bok, ale pokazał, że mieszkańcy od dawna myśleli o religijnym symbolu górującym nad zatoką.

Zbiórka funduszy i wybór projektu

Przełom nastąpił w 1921 roku, gdy Brazylia przygotowywała się do obchodów setnej rocznicy niepodległości. Archidiecezja Rio de Janeiro postanowiła uczcić tę rocznicę budową pomnika Chrystusa. Zorganizowano ogólnokrajową zbiórkę pieniędzy, w którą zaangażowali się wierni z całego kraju. Rozważano kilka koncepcji, między innymi gigantyczny krzyż lub postać Boga trzymającą kulę ziemską.

Ostatecznie wybrano projekt Heitora da Silvy Costy, który zaproponował postać Jezusa z szeroko rozpostartymi ramionami. Taki układ symbolizuje zarówno obejmowanie miasta, jak i witanie przybywających od strony morza. Za artystyczną stronę rzeźby odpowiadał francuski rzeźbiarz polskiego pochodzenia Paul Landowski, a głowę posągu wykonał rumuński rzeźbiarz Gheorghe Leonida.

Z czego i jak zbudowano monument?

Sama budowa rozpoczęła się w 1926 roku i trwała pięć lat. Głównym materiałem konstrukcyjnym był żelbeton, który zapewnia trwałość i odporność na warunki atmosferyczne. Zewnętrzną warstwę monumentu pokryto tysiącami małych, trójkątnych płytek ze steatytu, zwanego też talkoholem. Ten kamień wybrano ze względu na odporność na erozję i subtelny, jasny wygląd.

Poszczególne fragmenty rzeźby powstawały w mniejszych częściach, a następnie były transportowane i montowane na miejscu. Elementy konstrukcji oraz materiały budowlane wwożono na szczyt góry Corcovado przy użyciu istniejącej linii kolejowej, która pierwotnie służyła do przewozu turystów. Było to spore wyzwanie logistyczne z powodu stromych zboczy i gęstej roślinności.

W pracach nad projektem technicznym brał udział inżynier Albert Caquot, a ostateczny wygląd rzeźby dopracował Paul Landowski. W niektórych opracowaniach artysta ten pojawia się też jako Paul Maximilien Lewandowski, co najprawdopodobniej odnosi się do tej samej osoby. Detale takie jak twarz Chrystusa powstały we Francji, natomiast w Rio de Janeiro lokalne rzemieślniczki układały ręcznie mozaikę ze steatytu. Legenda głosi, że na odwrocie niektórych płytek budowniczowie zostawiali krótkie notatki.

Uroczyste odsłonięcie pomnika nastąpiło 12 października 1931 roku. Oświetlenie monumentu włączył zdalnie z Genui Guglielmo Marconi, włoski wynalazca i pionier radia. Był to pokaz ówczesnej nowoczesności, który podkreślał rangę wydarzenia.

Wymiary i parametry techniczne statui

Monument robi ogromne wrażenie nie tylko ze względu na położenie, ale też konkretne liczby. Całkowita wysokość wynosi 38 metrów, z czego figura Chrystusa mierzy 30 metrów, a cokół 8 metrów. Rozpiętość ramion sięga 28 metrów, a sama głowa ma 3,5 metra wysokości. Cała konstrukcja waży około 1145 ton – głowa 35 ton, a każda dłoń około 9 ton.

Porównanie z innymi wysokimi pomnikami Chrystusa

Przez ponad 70 lat statua z Rio de Janeiro była najwyższym pomnikiem Chrystusa na świecie. Obecnie wyprzedza ją kilka innych monumentów, które powstały głównie w XXI wieku. Poniższa tabela pokazuje zestawienie najwyższych tego typu konstrukcji.

W Armenii planowana jest budowa monumentu o wysokości około 80 metrów na górze Hatis, niedaleko Erywania. Inicjatorem projektu jest ormiański biznesmen i polityk Gagik Tsarukian, a pomnik ma stać się najwyższą statuą Chrystusa na świecie.

Rekordy i tytuły monumentu

7 lipca 2007 roku obiekt został ogłoszony jednym z nowych siedmiu cudów świata. Warto jednak zaznaczyć, że UNESCO zdystansowało się od tego plebiscytu, podkreślając, że był to projekt prywatnej inicjatywy. Mimo to tytuł ten na stałe wpisał się w rozpoznawalność monumentu.

Pomnik Chrystusa Zbawiciela w Rio de Janeiro był najwyższą statuą Chrystusa na świecie od 1931 roku aż do początku XXI wieku.

Jak dostać się na górę Corcovado?

Na szczyt góry Corcovado, gdzie znajduje się statua, prowadzi kilka dróg. Można wybrać przejazd kolejką Trem do Corcovado, skorzystać z busów turystycznych lub pokonać trasę pieszo. Każda opcja ma inne zalety i koszty.

Opcje transportu na szczyt

Największą popularnością cieszy się kolejka Trem do Corcovado, która odjeżdża ze stacji przy ulicy Cosme Velho 513. Pociąg pokonuje trasę przez tereny zielone w około 20 minut, a sama podróż jest uważana za dodatkową atrakcję. Kolejka została zainaugurowana w 1884 roku przez cesarza Brazylii Dom Pedro II i pierwotnie woziła znamienitych gości. Trasa częściowo wiedzie przez Park Narodowy Tijuca, największy miejski las deszczowy na świecie.

Alternatywą są busy turystyczne, które zatrzymują się w kilku punktach widokowych, a cena bywa niższa niż biletu kolejki. Dla osób lubiących wysiłek fizyczny dostępna jest też piesza trasa o długości około 7 kilometrów, która zajmuje mniej więcej 2 godziny marszu pod górę.

Po dotarciu do punktu końcowego transportu na zwiedzających czeka podejście. Do stóp pomnika prowadzą schody o 222 stopniach, ale można też skorzystać z windy lub ruchomych schodów.

Bilety i godziny otwarcia

Koszt przejazdu kolejką w dwie strony wynosi około 75 R$ poza sezonem i 82 R$ w sezonie, czyli mniej więcej 60–75 PLN. W cenę wliczony jest wstęp na teren pomnika. Bilet na busa w dwie strony to koszt około 35 R$ (ok. 30 PLN), a sam wstęp na górę dla osób, które dotarły pieszo lub busem, kosztuje około 30 R$ (ok. 25 PLN).

Obiekt jest otwarty codziennie od 8:00 do 19:00. Najlepiej przyjechać tuż po otwarciu, aby uniknąć największych tłumów, szczególnie w sezonie turystycznym. Kolejka ma ograniczoną przepustowość – przewozi około 345 pasażerów na godzinę – dlatego bilety warto rezerwować z wyprzedzeniem.

Ciekawostki o pomniku Chrystusa Odkupiciela

Wnętrze statui jest w dużej mierze puste. Znajduje się tam wąska klatka schodowa, która prowadzi do głowy i ramion posągu. Używają jej głównie ekipy konserwatorskie podczas prac renowacyjnych i naprawczych. Dzięki temu możliwe jest utrzymanie monumentu w dobrym stanie technicznym.

W 1980 roku, przed pielgrzymką do Rio de Janeiro papieża Jana Pawła II, umyto figurę Chrystusa. Była to jedna z nielicznych okazji, gdy monument poddano tak kompleksowym zabiegom czyszczenia. Wcześniej, przy okazji instalacji nowego oświetlenia, zdalnego włączenia reflektorów dokonał papież Paweł VI, a w 50. rocznicę budowy ponownie uczynił to Jan Paweł II.

Autorstwo głowy posągu przez Gheorghe Leonidę potwierdzono dopiero pod koniec XX wieku dzięki rozmowom z rumuńskimi emigrantami w Brazylii oraz pracy profesora Atico da Mota. Wcześniej zasługi przypisywano głównie innym twórcom. Ta ciekawostka pokazuje, jak złożony był proces powstawania monumentu.

Podczas Światowego Dnia Młodzieży w Rio de Janeiro w 2013 roku papież Franciszek spotkał się z młodzieżą na Copacabanie. W swoim przemówieniu nawiązał do obrazu Chrystusa z rozpostartymi ramionami i mówił o tym, że prawdziwym polem wiary są sami ludzie, a nie miejsce geograficzne. Monument przez lata stał się więc nie tylko atrakcją turystyczną, ale też ważnym punktem duchowych spotkań.